Nduta (Tanzania): MSF yazituhumu mamlaka za kurejesha makwao kwa kulazimishwa na ukiukaji mkubwa wa haki za wakimbizi wa Burundi.

SOS Médias Burundi

Kigoma, Januari 29, 2026 – Shirika lisilo la kiserikali la Médecins Sans Frontières(MSF), linalofanya kazi katika sekta ya afya katika kambi za wakimbizi nchini Tanzania, linaibua hofu kuhusu kile inachoeleza kuwa ni ukiukwaji mkubwa wa haki za kimsingi za wakimbizi wa Burundi katika kambi za Nduta na Nyarugusu, zilizopo katika mkoa wa Kigoma kaskazini magharibi mwa Tanzania. Katika ripoti yake ya hivi punde, shirika hilo linasisitiza kuwa kubomolewa kwa nyumba hizo pia kumesababisha ongezeko la kutisha la unyanyasaji dhidi ya watoto wadogo.

MSF ililaani rasmi uharibifu wa kambi za wakimbizi wa Burundi nchini Tanzania siku ya Jumatano. Katika taarifa kwa vyombo vya habari, shirika inashutumu ukiukaji wa sheria za kimataifa na Mkataba wa Geneva wa 1951 unaohusiana na Ulinzi wa Wakimbizi na Wanaotafuta Hifadhi.

“Hali hii inaweza kusababisha kesi za kisheria, pamoja na kukiuka kimsingi haki zote za wakimbizi. UNHCR inapaswa kutahadharisha mamlaka zinazohusika na kutoa tahadhari kuhusu ukiukwaji wa haki za watu inaopaswa kuwalinda,” ilisema taarifa hiyo.

MSF, ambayo inatoa huduma za afya katika kambi, pia ina wasiwasi kuhusu uharibifu wa vituo vya afya. “Hili ni jambo la kusikitisha na la kulaumiwa. Kituo cha afya lazima kilindwe kila wakati, hata wakati wa vita. Na tunawahitaji zaidi ili kukabiliana na magonjwa yanayohusiana na hali hii,” waraka huo unasema.

Zaidi ya hayo, kesi za ukatili wa kijinsia zimeongezeka kufuatia hatua hizi zilizochukuliwa na mamlaka za Tanzania.

“Ripoti ya Januari inaonyesha kwamba visa vya unyanyasaji wa kijinsia vimeongezeka mara tatu, na kinachotisha ni kwamba asilimia 80 ya waathiriwa ni watoto chini ya umri wa miaka 15,” MSF inaonya.

Uchunguzi uliofanywa na shirika unaonyesha kuwa “vitendo hivi vya unyanyasaji wa kijinsia vinafanywa ndani na karibu na maeneo yaliyoharibiwa.”

MSF pia inaripoti ongezeko kubwa la magonjwa yanayohusiana na baridi, hasa nimonia, katika hospitali.

Shirika hilo linawashauri wakimbizi wa Burundi katika kambi za Nduta na Nyarugusu “kutosubiri hali mbaya zaidi na kujiandikisha kurejea nyumbani ili kuwalinda watoto wao.”

Kauli hii inajiri huku ubomoaji wa kambi hizo ukishika kasi tangu mwanzoni mwa wiki hii.

Mahema ya kubahatisha, yaliyosimamishwa kwa haraka na wakimbizi kwenye vifusi vya nyumba zao za zamani, yanateketezwa kwa moto.

“Mahema na vibanda hivi vilitukinga na baridi na mvua huku tukisubiri kuandaliwa misafara ya kuturudisha katika nchi yetu bila hiari, kwa kasi hii tutakufa kabla hata hatujarejeshwa kwa nguvu na serikali ambayo ndiyo inatakiwa kutulinda,” wanasema wakimbizi ambao makazi yao yamechomwa moto.

Uharibifu wa kambi za wakimbizi wa Burundi nchini Tanzania ulianza mwanzoni mwa mwaka huu.
Wakimbizi walijaribu kuwasiliana na UNHCR, lakini wafanyakazi waliripotiwa kuwaambia walipaswa kuzingatia maamuzi ya mamlaka ya Tanzania.

Shirika la Umoja wa Mataifa hapo awali lilikuwa limesema “haliridhishwi hata kidogo na jinsi watu wanavyorejeshwa nyumbani” na lilipendekeza Tanzania isitishe ubomoaji huo – wito ambao haukusikilizwa.

Wiki iliyopita, UNHCR nchini Tanzania ilionya kuwa iko katika hatari ya kuzidiwa na wimbi la wakimbizi wanaorejea, iwe kwa hiari au kwa lazima.

Tanzania bado inawahifadhi zaidi ya wakimbizi 110,000 wa Burundi, wengi wao walikimbia mzozo wa kisiasa wa 2015 uliosababishwa na muhula wa tatu wenye utata wa hayati Pierre Nkurunziza.