Musasa: Baada ya miezi kadhaa ya uhaba wa maji, maji yanapatikana tena… lakini tatizo hilo linatishia kuendelea

SOS Médias Burundi

Musasa, Julai 16, 2026 – Baada ya zaidi ya miezi sita ya uhaba mkubwa wa maji ya kunywa, wakimbizi wa Kongo katika kambi ya Musasa—iliyoko mkoani Butanyerera, kaskazini mwa Burundi—hatimaye wanapata tena rasilimali hii muhimu kutokana na hatua ya dharura iliyochukuliwa na Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Wakimbizi (UNHCR). Shirika hilo limeanzisha mfumo wa muda wa kutumia malori kusafirisha maji kutoka chemchemi zilizoko katika manispaa ya Gasorwe, mkoani Buhumuza, kaskazini-mashariki mwa Burundi. Ingawa hatua hii inaleta nafuu kwa wakimbizi zaidi ya 9,000 wanaoishi kambini humo, haiondoi hofu kuhusu hali ya upatikanaji wa maji hapo baadaye.

Maji yanapatikana tena baada ya zaidi ya miezi sita ya ukosefu wake

Tangu wiki hii, lori lililoandaliwa na UNHCR limekuwa likisafirisha maji kila siku kutoka chemchemi za Gasorwe hadi kambi ya Musasa.

Baada ya kufika, maji hayo humiminwa kwenye matangi ya kuhifadhia kabla ya kusambazwa kupitia mabomba mbalimbali yaliyowekwa ndani ya kambi hiyo.

Hatua hii inakuja baada ya miezi kadhaa ya mateso yaliyosababishwa na kuharibika kwa pampu iliyokuwa ikisambaza maji ya kunywa kambini hapo awali.

Katika kipindi hicho, familia nyingi zililazimika kununua maji kwa bei ya juu au kusafiri umbali mrefu kuyapata, jambo lililoleta athari kubwa kwa afya, usafi, na hali zao za maisha.

“Tunashukuru UNHCR kwa mpango huu. Tangu maji yalipopatikana tena, tunapumua kwa utulivu zaidi. Hapo awali, nilikuwa nikitumia sehemu kubwa ya pesa zangu kununua maji. Ilikuwa ni mzigo mzito sana kwa familia yangu, tukizingatia mahitaji mengine mengi tuliyonayo.” “Leo hii, gharama hiyo imepungua, na hiyo ni nafuu kubwa kwetu,” anasema Espérance, mkimbizi kutoka kambi ya Musasa.

Suluhisho la dharura linalotoa uhakika wa kiasi tu

Licha ya kurejea kwa huduma ya maji, wakimbizi wanaendelea kuwa na wasiwasi. Wanaona usambazaji wa maji kwa malori kuwa suluhisho la muda mfupi tu.

Wakazi wengi wana hofu kuwa mfumo huo unaweza kukwama kutokana na matatizo ya mara kwa mara ya upatikanaji wa mafuta yanayoikabili nchi hii ndogo ya Afrika Mashariki.

Kwa mtazamo wao, suluhisho endelevu linahitaji kukarabati pampu iliyoharibika na kuhakikisha kuna umeme wa uhakika ili mfumo wa usambazaji maji uendelee kufanya kazi bila kukatizwa.

Wakimbizi wanataka suluhisho la kudumu

Kiongozi wa jamii kambini hapo, aliyeomba kutotajwa jina, alikaribisha hatua iliyochukuliwa na UNHCR huku akisisitiza umuhimu wa uwekezaji endelevu.

“Tunathamini juhudi za UNHCR katika kupunguza mateso ya watu. Hata hivyo, hatua hii ya muda mfupi haiwezi kuchukua nafasi ya suluhisho la kudumu. Tunaihimiza UNHCR na mshirika wake katika masuala ya maji, usafi wa mazingira na usafi binafsi (WASH), yaani shirika la COPED, kuongeza juhudi za kutafuta mfadhili tayari kufadhili ukarabati au ufungaji wa pampu inayofanya kazi na kuweka mfumo wa umeme wa uhakika. Hiyo ndiyo njia pekee ya kumaliza kabisa tatizo la uhaba wa maji kambini,” anaeleza.

Mgogoro unaoonyesha udhaifu wa miundombinu

Kambi ya Musasa ni makazi ya zaidi ya wakimbizi 9,000 kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo wanaokabiliwa na changamoto mbalimbali za kibinadamu.

Uhaba wa maji ya kunywa, uliodumu kwa zaidi ya miezi sita, ulidhihirisha udhaifu wa miundombinu ya usambazaji maji na hitaji la uwekezaji endelevu ili kuhakikisha upatikanaji wa mara kwa mara wa rasilimali hii muhimu.

Ingawa kurejea kwa usambazaji wa maji kwa malori kunaleta nafuu ya haraka, wakimbizi wana hofu kuwa mgogoro huo unaweza kujirudia iwapo suluhisho la kudumu halitatekelezwa. Kwao, upatikanaji wa maji safi na salama si hitaji la kila siku tu, bali ni sharti muhimu kwa afya, usafi, na utu wa maelfu ya watu wanaoishi katika kambi ya Musasa. Sasa wanatumai kuwa UNHCR na washirika wake watakusanya rasilimali zinazohitajika ili kurejesha mfumo wa maji kambini kwa njia endelevu na kumaliza mgogoro uliodumu kwa zaidi ya miezi sita.