DRC: Baada ya kuondolewa Uvira kufuatia maandamano yaliyosababisha vifo, Jenerali Gasita arejea kazini

SOS Médias Burundi

Uvira, Agosti 26, 2026 — Brigedia Jenerali Olivier Gasita amerejea mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Baada ya kuitwa kurejea Kinshasa—mji mkuu wa DRC—kufuatia machafuko ya vurugu huko Uvira mwaka 2025, afisa huyo aliwasili Jumamosi, Agosti 22, mjini Lubumbashi, makao makuu ya mkoa wa Haut-Katanga ulioko kusini-mashariki mwa DRC. Ameteuliwa kusimamia shughuli za ujasusi ndani ya Ukanda wa Pili wa Ulinzi wa Jeshi la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC).

Brigedia Jenerali Olivier Gasita aliwasili Lubumbashi akiwa na mkubwa wake, Meja Jenerali Ngoie Kilubi Bob. Katika wadhifa wake mpya, atawajibika na masuala ya ujasusi wa kijeshi ndani ya Ukanda wa Pili wa Ulinzi, ambao unajumuisha mikoa kadhaa.

Jukumu hili jipya linaashiria kurejea kwake mashariki mwa nchi, chini ya mwaka mmoja tangu matukio yaliyosababisha kuondoka kwake Uvira, mkoani Kivu Kusini.

Maandamano yaliyosababisha vifo huko Uvira

Brigedia Jenerali Olivier Gasita alikuwa amepangiwa kufanya kazi Uvira mwanzoni mwa Septemba 2025, akiwa na jukumu la kusimamia operesheni na ujasusi wa kijeshi kwa ajili ya Eneo la Kijeshi la 33.

Uwepo wake ulizua upinzani mkali haraka miongoni mwa makundi fulani ya wananchi na asasi za kiraia.

Mnamo Septemba 8, 2025, wanachama wa asasi za kiraia—wakisaidiwa na Wazalendo (makundi ya wenyeji wenye silaha yanayoungwa mkono na mamlaka za Kongo)—waliandaa maandamano wakidai aondoke.

Baada ya kukusanyika nje ya ukumbi wa mji na kuwasilisha waraka wa malalamiko, baadhi ya waandamanaji walielekea kwenye makao makuu ya jeshi la FARDC katika eneo la operesheni la Sokola 2. Hapo ndipo hali ilipozidi kuwa mbaya.

Vyanzo vya kiraia viliripoti vifo vya watu wasiopungua watano na majeruhi wapatao ishirini. Kwa upande wake, FARDC ilithibitisha kifo cha mtoto wa miaka 12 aliyepigwa na risasi iliyopotea na kuripoti majeruhi tisa—wanajeshi wanne na raia watano.

Jeshi liliwashutumu baadhi ya waandamanaji kwa kujaribu kulazimisha kuingia ndani ya kambi ya kijeshi.

Chanzo cha maandamano

Brigedia Jenerali Gasita—ambaye ni mwanachama wa jamii ya Banyamulenge, jamii ya Watutsi wa Kongo—alikabiliwa na shutuma kutoka kwa wapinzani wake kwamba ana uhusiano wa karibu na Rwanda na kudumisha uhusiano unaodaiwa kuwepo na kundi la waasi la M23.

Baadhi ya waandamanaji pia walimtuhumu kwa kuhusika katika kuanguka kwa mji wa Bukavu, ambao ulikuwa umetekwa na kundi hilo la waasi.

Hata hivyo, shutuma hizo hazikuungwa mkono na ushahidi wowote.

Wakati wa maandamano hayo, baadhi ya waandamanaji walionyesha waziwazi kupinga kuongozwa kwa operesheni za kijeshi katika eneo hilo la mpakani na afisa wa kabila la Kitutsi.

Maandamano hayo yalifanyika huku kukiwa na mvutano mkali kati ya jamii mbalimbali, hali iliyoashiriwa hasa na vitendo vya vurugu na matamshi ya chuki dhidi ya jamii ya Banyamulenge.

Uvira: Kitovu cha maslahi ya kikanda

Mgogoro unaomhusisha Jenerali Gasita ulitokea wakati Uvira ikianza kuchukua nafasi muhimu ya kimkakati katika vita vinavyoikumba sehemu ya mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC).

Jiji hilo, lililoko kilomita chache kutoka Bujumbura—mji mkuu wa kiuchumi wa Burundi—lilikuwa limegeuka kuwa mahali pa hifadhi kwa maafisa kadhaa wa Kongo kufuatia kuanguka kwa mji wa Bukavu. Pia, linatumika kama kitovu kikubwa cha biashara na eneo muhimu la kimkakati kwa usafirishaji wa mafuta kwenda Burundi.

Wakati huo, shughuli jijini Uvira zilikuwa zimesimama kutokana na mgomo wa jumla; shule, masoko, benki, na huduma za usafiri zote ziliathiriwa na hali ya taharuki iliyokuwepo.

Jiji hilo pia lilikuwa na umuhimu mkubwa katika mkakati wa kikanda wa kupambana na kundi la M23, kwani Burundi ilikuwa imetuma wanajeshi mashariki mwa DRC kusaidia jeshi la FARDC na washirika wake.

Kuitwa kurejea Kinshasa

Katika kipindi hicho cha kuongezeka kwa taharuki huko Uvira, Brigedia Jenerali Olivier Gasita hatimaye aliitwa kurejea Kinshasa, mji mkuu wa DRC, mnamo Oktoba 2025.

Miezi michache baadaye, mnamo Desemba 2025, Uvira iliangukia mikononi mwa kundi la M23, kulingana na ripoti za wakati huo.

Hata hivyo, kuondoka kwa afisa huyo hakukumaliza utata uliokuwepo kuhusu taaluma yake na nafasi yake ndani ya mfumo wa usalama wa Kongo.

Kurejea katika wadhifa wa kimkakati

Karibu mwaka mmoja baada ya kuondoka Uvira, Olivier Gasita amerejea mashariki mwa DRC, lakini akiwa na majukumu mapya.

Baada ya kuwasili Lubumbashi Jumamosi, Agosti 22, sasa anasimamia kitengo cha ujasusi katika Ukanda wa Pili wa Ulinzi wa FARDC, akifanya kazi kwa ushirikiano na Meja Jenerali Ngoie Kilubi Bob. Ukanda huu unajumuisha mikoa kadhaa na unatumika kama kitovu muhimu cha uratibu wa kijeshi.

Wadhifa huu mpya unamrudisha katika kiini cha mfumo wa usalama wa Kongo, wakati ambapo mipaka kati ya jeshi la taifa, makundi ya wapiganaji washirika, na sera za usalama bado haiko wazi.

Huko Uvira, jukumu lake jipya tayari limeanza kuzua hisia mbalimbali. Baadhi ya wakazi sasa wanajutia maandamano yaliyosababisha kuondoka kwake, wakiamini kuwa upinzani dhidi yake ulitokana zaidi na asili yake ya kijamii badala ya tathmini ya uwezo wake wa kijeshi. Hivyo, kurejea kwa Brigedia Jenerali Gasita kunahuisha mjadala kuhusu kuzingatia misingi ya kijamii katika uteuzi wa viongozi wa kijeshi, wakati ambapo eneo la mashariki mwa DRC bado linakabiliwa na vita, mivutano ya kikabila na kijamii, pamoja na ushindani wa kikanda.