Musasa: Wazazi wenye hali ngumu, walimu wanaokimbia… kuanza kwa mwaka wa shule kukigubikwa na wasiwasi mkubwa

SOS Médias Burundi

Musasa, Agosti 31, 2026 — Huku mwaka wa shule ukitarajiwa kuanza Septemba 7, wasiwasi unaongezeka miongoni mwa familia katika kambi ya wakimbizi ya Musasa mkoani Butanyerera, kaskazini mwa Burundi. Wazazi wengi wanaripoti changamoto kubwa katika kupata vifaa muhimu vya shule kwa ajili ya watoto wao, kutokana na kupungua kwa misaada ya kibinadamu na kupanda kwa gharama za maisha.

Katika miaka iliyopita, wanafunzi wakimbizi walipokea vifaa vya shule kupitia misaada ya kibinadamu—hasa kutoka kwa Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Wakimbizi (UNHCR) na mshirika wake katika sekta ya elimu, Jesuit Refugee Service (JRS).

Hata hivyo, msaada huu haujawa ukigawanywa kwa wakati kila mara. Katika miaka miwili ya shule iliyopita, ugawaji wa vifaa hivyo ulikumbwa na ucheleweshaji, hasa kutokana na uhaba wa fedha.

Mwaka mpya wa shule unapokaribia, wazazi wana hofu ya kujirudia kwa hali hiyo. Wengi wana kipato kidogo sana na tayari wanahangaika kukidhi mahitaji ya chakula kwa familia zao.

“Lazima tuchague kati ya kuwalisha watoto wetu na kununua vifaa vyao vya shule.”

Hali hii inatia wasiwasi hasa kwa familia kubwa. Oumar, mzazi anayeishi kambini humo, ana watoto sita wanaopaswa kwenda shule na anaeleza kuwa kununua vifaa hivyo ni mzigo mkubwa wa kifedha.

“Nina watoto sita wanaohitaji kwenda shule. Kununua madaftari, kalamu, na vifaa vingine pekee kunahitaji fedha nyingi. Lakini siku hizi, changamoto yetu kuu ni kupata chakula cha kutosha kwa familia nzima,” anasema.

Kulingana naye, kupungua kwa aina fulani za misaada ya kibinadamu kumeongeza zaidi hali ya hatari na ugumu wa maisha kwa kaya.

“Wakati upatikanaji wa mgao wa chakula unapokuwa mgumu na bei sokoni kupanda, kufikiria kuhusu vifaa vya shule huwa jambo gumu sana. Tunataka watoto wetu wasome, lakini tunahitaji msaada ili kuwapa mahitaji muhimu ya kwenda shuleni,” anaongeza.

Hivyo, kupanda kwa bei katika masoko ya ndani kunaongeza shinikizo kwa familia ambazo tayari zinakabiliwa na changamoto ya rasilimali chache.

Walimu kuondoka kambini

Mbali na suala la vifaa vya shule, wazazi wanataja changamoto nyingine iliyoathiri mwaka wa masomo wa 2025–2026: kuondoka kwa walimu kadhaa raia wa Burundi waliokuwa wakifanya kazi kambini humo.

Kulingana na wazazi waliozungumza na SOS Médias Burundi, inaripotiwa kuwa walimu kadhaa waliacha kazi zao katika kipindi hicho, hasa kutokana na malipo duni. Kuondoka kwao kulisababisha vipindi ambapo baadhi ya wanafunzi walikosa masomo.

Bernard, mzazi mwingine, anaona hali hii kuwa chanzo cha wasiwasi huku mwaka mpya wa masomo ukikaribia.

“Tuliona watoto wetu wakikosa masomo kwa vipindi fulani mwaka jana kwa sababu walimu walikuwa wameacha kazi. Tuna hofu kuwa hali hiyo hiyo itajirudia mwaka huu. Watoto wetu tayari wanakabiliwa na changamoto nyingi. Ikiwa hawataweza kuhudhuria masomo mara kwa mara, mustakabali wao utakuwa na utata zaidi,” analalamika.

Kwa familia hizo, kipaumbele ni mambo mawili: kuwawezesha watoto kuanza mwaka wakiwa na vifaa muhimu na kuhakikisha kuwepo kwa walimu mara kwa mara katika kipindi chote cha mwaka wa masomo.

Upatikanaji wa fedha za misaada bado hauna uhakika

Shirika la UNHCR linaripoti kuwa bado halijapata mfadhili wa kutoa fedha kwa ajili ya msaada huu kwa wanafunzi wakimbizi.

Hali hii ya kutokuwa na uhakika inajitokeza wakati ambapo msaada wa kibinadamu kwa wakimbizi nchini Burundi unakabiliwa na changamoto kubwa za ufadhili, jambo linaloathiri sekta kadhaa muhimu.

Kambi ya Musasa inahifadhi zaidi ya wakimbizi 9,000. Kwa familia zinazoishi hapo, upatikanaji wa elimu unasalia kuwa suala la kipaumbele, sambamba na mahitaji ya chakula na mahitaji mengine muhimu.

Kadiri tarehe 7 Septemba inavyokaribia, wazazi wanatumai kuwa suluhisho litapatikana ili kuzuia watoto wao kuanza mwaka mpya wa masomo bila vifaa vya kutosha na, zaidi ya yote, bila idadi ya kutosha ya walimu.