Burundi: Muyinga na Kirundo zakauka; uhaba wa maji waenea kaskazini

SOS Médias Burundi

Muyinga, Septemba 25, 2026— Uhaba wa maji ya kunywa unawatia wasiwasi wakazi katika maeneo kadhaa ya manispaa ya Muyinga (mkoa wa Buhumuza, kaskazini-mashariki mwa Burundi) na Kirundo (mkoa wa Butanyerera, kaskazini). Mabomba yamekauka, jambo linaloathiri kaya, hoteli, na baadhi ya huduma za umma. Katika Hospitali ya Muyinga, mashuhuda wanaripoti kuwa upatikanaji wa maji unaweza kukatika kwa zaidi ya siku tatu mfululizo, huku huko Kirundo, wakazi—akiwemo maafisa wa polisi—wakilazimika kusubiri kwenye foleni ndefu katika vituo vya maji.

Uhaba wa maji wazua wasiwasi Muyinga

Katika maeneo kadhaa ya kitovu cha mji wa Muyinga, wakazi wanahangaika kupata maji ya kunywa. Hali hii inatatiza shughuli za kila siku na kuzua hofu ya kuzorota kwa hali ya usafi.

“Tuna hofu kuwa hali hii itasababisha magonjwa yanayotokana na maji. Mamlaka zinahitaji kutafuta suluhisho haraka,” alisema mkazi mmoja wa Muyinga.

Uhaba huo unaathiri pia hoteli. Katika Hoteli ya Kugahimbare, iliyoko eneo la Kibogoye katikati ya Muyinga, kupata maji kumekuwa changamoto. Wageni wameripoti matatizo ya usafi na harufu mbaya, mambo wanayohusisha na ukosefu wa maji.

Zaidi ya siku tatu bila maji hospitalini

Hali inatia wasiwasi hasa katika Hospitali ya Muyinga. Mashuhuda wanaeleza kuwa kituo hicho kinaweza kukosa maji kwa zaidi ya siku tatu mfululizo.

Matokeo yake, walezi na watu wanaoambatana na wagonjwa wanalazimika kusafiri umbali mrefu kutafuta maji. “Tunapaswa kusafiri kilomita kadhaa kutafuta maji. Hata hivyo, hospitalini maji ni muhimu sana—kwa ajili ya wagonjwa na kwa ajili ya usafi,” analalamika mtu anayemsindikiza mgonjwa.

Kulingana na ripoti, baadhi ya majengo na huduma katika kituo hicho hukaa hadi siku mbili bila kusafishwa kutokana na ukosefu wa maji.

Wafanyakazi wa afya wameelezea wasiwasi wao kuhusu athari za hali hii kwa usafi, katika mazingira ambapo maji ni muhimu sana.

“Tuna hofu kuwa ukosefu wa maji unaweza kuchochea kuenea kwa magonjwa, hasa katika mazingira ya hospitali ambapo usafi lazima upewe kipaumbele,” anaeleza mfanyakazi mmoja.

Mistari mirefu katika maeneo ya kuchotea maji mjini Kirundo

Uhaba huo pia unaathiri eneo la mjini Kirundo, katika mkoa wa Butanyerera kaskazini mwa Burundi.

Katika chemchemi ya Kavogero, maafisa wa polisi ni miongoni mwa watu wanaosubiri wakiwa na mitungi na ndoo ili kuchota maji. Ripoti zinaonyesha kuwa kuwasili kwao wakati mwingine husababisha mvutano na wakazi wengine, ambao baadhi yao wanawashutumu kwa kujaribu kupata huduma kabla ya watu wengine.

Hali hii inaangazia changamoto zinazokabili makundi mbalimbali ya jamii katika kupata maji safi.

Kwa upande wake, shirika la Regideso linaeleza kuwa tatizo hilo mjini Kirundo linatokana na kuharibika kwa kifaa kidogo kinachotumika kusukuma maji kutoka kituo cha usambazaji.

Wito kwa Regideso

Katika maeneo ya Muyinga na Kirundo, wakazi wanatoa wito kwa Regideso—shirika la umma linalohusika na uzalishaji na usambazaji wa maji na umeme—kurejesha huduma hiyo haraka.

Pia wanataka maelezo kuhusu chanzo cha matatizo hayo na taarifa kuhusu hatua zinazochukuliwa kuzuia uhaba kama huo kujirudia.

Katika vituo vya afya, wakazi na wafanyakazi wanasisitiza umuhimu mkubwa wa kuwa na maji ya kutosha ili kudumisha usafi na kutoa huduma kwa wagonjwa.

Hali inayoenea zaidi ya Muyinga na Kirundo

Hali iliyopo Muyinga na Kirundo si tukio la pekee. Malalamiko kuhusu changamoto za kupata maji na umeme pia yanaripotiwa katika maeneo kadhaa nchini Burundi.

Huko Bujumbura—mji mkuu wa kiuchumi na kitovu kikuu cha biashara nchini, ambapo kuna ofisi za serikali kuu, biashara nyingi, mashirika ya kimataifa, na vyombo vya habari—uhaba wa huduma hizo pia unazua maswali.

Siku ya Ijumaa, mwandishi wa habari kutoka chombo cha habari cha Ujerumani chenye makao yake katika mji huo mkuu wa kiuchumi alitumia sehemu ya ‘status’ ya WhatsApp kuhoji kwa mzaha uwezo wa shirika la Regideso wenyewe wa kusambaza maji na umeme. Alihoji kwa kejeli iwapo wananchi walikuwa wakitarajia kupata huduma hizo kutoka kwa kampuni ambayo yenyewe huenda inakabiliwa na uhaba.

Katika maeneo ya Muyinga na Kirundo, wakazi, wagonjwa, walezi, wafanyakazi, na mameneja wa hoteli wanaendelea kusubiri kurejeshwa kwa huduma hizo. Kurejea kwa maji kunasubiriwa kwa hamu kubwa hasa katika vituo vya afya, ambapo maji ni muhimu sana kwa ajili ya kudumisha usafi na kutoa huduma kwa wagonjwa.