DRC: FRN yapinga amri ya Kinshasa, yaagiza kuanza kwa mwaka wa masomo huko Goma na Bukavu

SOS Médias Burundi

Goma, Oktoba 15, 2026 — Kundi la ‘Front for the Refoundation of the Nation’ (FRN), linaloongozwa na Joseph Kabila, limezindua mwaka wa masomo wa 2026–2027 siku ya Alhamisi katika Chuo Kikuu cha Goma, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC). Akiongoza hafla hiyo, Corneille Nangaa, makamu mwenyekiti wa FRN, alisisitiza msimamo wa kundi hilo wa kuendeleza shughuli za elimu katika maeneo yaliyo chini ya udhibiti wake—licha ya amri ya kusimamisha shughuli hizo iliyotolewa na serikali ya Kongo kwa taasisi kadhaa za umma katika mikoa ya Kivu Kaskazini na Kivu Kusini.

Kusimamishwa kwa shughuli za masomo kuliamriwa kupitia amri ya wizara iliyotiwa saini mnamo Agosti 20, 2026, na Waziri wa Elimu ya Juu, Elimu ya Chuo Kikuu, Utafiti wa Kisayansi, na Ubunifu, Marie-Thérèse Sombo Ayanne Safi Mukuna. Hatua hiyo, iliyotangazwa hadharani mnamo Agosti 26, inahusu taasisi kumi na moja za umma za elimu ya juu na vyuo vikuu—tano zikiwa Goma na sita zikiwa Bukavu. Amri hiyo inasitisha hasa uandikishaji wa wanafunzi, ufundishaji, tathmini, na usindikaji rasmi wa matokeo ya kitaaluma kwa mwaka wa masomo wa 2026–2027. Serikali ilihalalisha uamuzi huo kwa kutaja hali ya usalama, hitaji la kuhakikisha usalama wa wanafunzi na wafanyakazi, pamoja na umuhimu wa kulinda uhalali wa shahada zinazotolewa.

Akizungumza na wanafunzi pamoja na viongozi wa vyuo vikuu, Corneille Nangaa alikosoa uamuzi huo wa Kinshasa. Alitetea kuendelea kwa shughuli za masomo katika mikoa hiyo miwili ya mashariki mwa nchi, ambapo FRN imeanzisha utawala sambamba.

Maeneo yanayosimamiwa na vuguvugu hilo yanaanzia mpaka wa Uganda kaskazini hadi maeneo yaliyo karibu na mpaka wa Burundi kusini, yakipita pia kando ya sehemu ya mpaka wa Rwanda.

Kulingana na Corneille Nangaa, vijana hawapaswi kutolewa kafara kutokana na mivutano ya kisiasa na kiusalama. Alisisitiza umuhimu wa kuendeleza masomo na kuhakikisha elimu inaendelea kutolewa katika maeneo yaliyo chini ya udhibiti wa FRN.

Wakati wa hafla hiyo, Katibu Mkuu wa Masuala ya Taaluma katika Chuo Kikuu cha Goma, Richard Kabuyanga Kabuseba, aliwataka wahadhiri na wakuu wa idara kuwaunga mkono wanafunzi na kudumisha ubora wa elimu. Alisisitiza wajibu wao wa kuwaongoza wanafunzi, hata wakati ambapo mustakabali wa taasisi za elimu ya juu katika eneo hilo haujulikani.

Rémy Segihobe Bahati, afisa wa FRN aliyekuwepo katika hafla hiyo, alisisitiza umuhimu wa kuzingatia kalenda ya kitaaluma, kuhakikisha mahudhurio ya mara kwa mara, kutii kanuni za chuo kikuu, na kufanya mitihani.

Miongoni mwa wanafunzi, uamuzi huo kutoka Kinshasa ulikuwa umeibua wasiwasi. Claude Iragi, mwanafunzi katika Chuo Kikuu cha Goma, alieleza kuwa walihofia masomo yao yangetatizwa kufuatia tangazo hilo la kusimamishwa kwa shughuli. Sasa anatumai kuwa taasisi husika zitafanikiwa kutatua hali hiyo, ili wanafunzi waweze kuendelea na elimu yao.

Hafla kama hiyo ilifanyika pia mjini Bukavu, makao makuu ya mkoa wa Kivu Kusini, ikihudhuriwa na Bertrand Bisimwa, ambaye ni makamu mwingine wa rais wa FRN. Kuanza kwa mwaka wa masomo katika miji yote miwili kunaonyesha azma ya vuguvugu hilo ya kuhakikisha taasisi za elimu ya juu zinaendelea kufanya kazi, licha ya maamuzi yaliyotolewa na serikali kuu.

Hata hivyo, swali la iwapo shahada zitakazotolewa na taasisi zinazoendelea na shughuli zake katika maeneo hayo zitatambuliwa, bado ni suala muhimu. Agizo la kusimamisha shughuli lililotolewa na Kinshasa linahusu hasa ufundishaji, tathmini, na mijadala ya kitaaluma ndani ya taasisi kumi na moja za umma zinazohusika. Hivyo basi, kuendelea kwa masomo chini ya usimamizi wa FRN hakutatui, kwa namna yoyote ile, maswali yanayohusu hadhi ya kiutawala ya taasisi hizo au uhalali wa kitaifa wa shahada zitakazotolewa.

FRN ilitangazwa mnamo Oktoba 12 mjini Goma, ikiongozwa na Joseph Kabila—rais wa zamani wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC)—ambaye alihukumiwa kifo akiwa hayupo mahakamani mnamo Septemba 2025 kwa mashtaka yakiwemo uhaini na uhalifu wa kivita. Kabila na washirika wake wamepuuza hukumu hiyo, wakiiita “ya kubuni.” Corneille Nangaa na Bertrand Bisimwa wanahudumu kama makamu wa rais wa muundo huo.

Muundo huu mpya unachukua nafasi ya Congo River Alliance (AFC) na March 23 Movement (M23), ambazo hapo awali zilikuwa zimeungana chini ya muungano wa AFC/M23. Marekebisho haya yanakuja wakati FRN ikidhibiti maeneo mapana katika mikoa ya Kivu Kaskazini na Kivu Kusini—ikiwemo miji ya Goma na Bukavu—ambapo mzozo unaoendelea na mamlaka za Kinshasa unaendelea kuathiri huduma za umma na maisha ya kila siku ya wakazi.