Bubanza: Eneo wa mkakati la madini lawashusha viongozi wawili ndani ya wiki moja

SOS Médias Burundi

Bujumbura, Novemba 16, 2025 – Siku mbili baada ya kufutwa kazi kwa msimamizi wa tarafa ya Bubanza mnamo Oktoba 31, kamishna wa polisi wa mkoa, Épitace Gitamira, pia alisimamishwa kazi. Kulingana na vyanzo kadhaa vya ndani vilivyowasiliana na SOS Médias Burundi, maafisa hao wawili wanadaiwa kuhusika katika kesi moja inayohusiana na shughuli za uchimbaji madini katika eneo la Ntamba tarafani Bubanza, mkoani Bujumbura, magharibi mwa Burundi.

Kwa mujibu wa habari zetu, Kamishna Gitamira kwa sasa anazuiliwa nyumbani kwake, bila silaha, bila gari la huduma wala njia rasmi ya mawasiliano. Uamuzi huo ulifuatiwa na ombi la maelezo yaliyotolewa Jumatatu, Novemba 3, 2025, na kamishna wa polisi wa mkoa. Hata hivyo, kwa mujibu wa chanzo kilicho karibu na kesi hiyo, hati hiyo ilibaki katika ofisi ya mkoa na haikuwahi kupelekwa kwake.

Kesi hiyo inatokana na tukio katika eneo la uchimbaji madini la Ntamba, lenye madini aina ya coltan, madini ya kimkakati yanayotafutwa sana. Hapo awali tovuti hii iliyokuwa ikiendeshwa na ushirika wa ndani, sasa iko katikati ya mzozo wa madaraka kati ya washikadau kadhaa, ikiwa ni pamoja na kampuni ya uchimbaji madini inayojumuisha vijana na inayofadhiliwa na PAEEJ (Programu ya Uwezeshaji Kiuchumi na Ajira), mradi wa serikali ya Burundi ambao tayari unafanya kazi katika eneo la Gahongore. Kampuni ya zamani ya uendeshaji iliripotiwa kutengwa kwa niaba ya chombo hiki ibuka, na hivyo kuzidisha mivutano katika eneo hilo.

Kulingana na shuhuda zilizokusanywa kwenye tovuti, msimamizi wa eneo hilo alikuwa na afisa kutoka chama cha ushirika kinachoendeshwa na PAEEJ aliyekamatwa Oktoba 27. Inasemekana kwamba aliachiliwa saa chache baadaye kufuatia kuingilia kati kwa Waziri wa Usalama wa Ndani, Maendeleo ya Jamii, na Usalama wa Umma. Waziri huyo huyo baadaye aliwasimamisha kazi msimamizi wa eneo hilo na kamishna wa polisi wa mkoa.
Kamishna Gitamira anashutumiwa kwa kutoa usaidizi wa usalama kwa moja ya kampuni za kibinafsi kwa kuanzisha kituo cha polisi kwenye tovuti, kinyume na maagizo rasmi.

Vyanzo vya ndani vinadai kuwa eneo la Ntamba ni nyeti sana: tangu migodi hiyo kuwekwa chini ya udhibiti wa moja kwa moja wa Rais Évariste Ndayishimiye (Neva), makampuni kadhaa ya ndani yameripotiwa kulazimishwa kusitisha shughuli zake. Maafisa hao waliosimamishwa kazi wanashukiwa kujaribu kuwatisha wafanyabiashara vijana wanaojulikana kuwa karibu na rais, jambo ambalo linadaiwa kuzidisha mvutano.

Idara za kijasusi zimeripotiwa kuwa tayari zimewahoji maafisa kadhaa wa kisiasa na usalama waliohusika katika kesi hiyo.

Mbadala aliyeteuliwa

Mnamo Ijumaa, Novemba 14, 2025, Waziri wa Usalama alimteua Kanali wa Polisi Salvator Simbananiye kuwa kamishna mpya wa mkoa wa Bubanza, akichukua nafasi ya Épitace Gitamira.

Ikumbukwe kwamba idadi ya vituo vya polisi vya mkoa imesalia kuwa 18, licha ya mgawanyiko mpya wa kiutawala uliotokana na uchaguzi wa wabunge wa Juni 2025, ambao unapunguza rasmi idadi ya mikoa hadi 5. Kwa hivyo mageuzi hayo bado hayajatumika katika ngazi ya amri za polisi.
Kusimamishwa huku mara mbili, na kufuatiwa na uteuzi wa haraka, kunaonyesha mvutano unaoendelea unaozunguka usimamizi wa rasilimali za madini katika mkoa wa Bujumbura na wakati mwingine uhusiano usio wazi kati ya maslahi ya kiuchumi na vyombo vya usalama.