Picha ya wiki-Nyarugusu: Wakimbizi wa Burundi walalamikia kutengwa kwao katika misaada ya kibinadamu

Wakimbizi wa Burundi wanaoishi katika kambi ya Nyarugusu, kaskazini-magharibi mwa Tanzania, wanalalamikia kitendo cha vijana wao kutengwa katika ugawaji wa vifaa vya shule na bidhaa za usafi, zoezi lililoandaliwa na Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Watoto (UNICEF). Kulingana nao, msaada huo unawafikia vijana wa Kikongo, licha ya kwamba jamii zote mbili zinasoma katika madarasa yaleyale na kuishi katika mazingira yanayofanana. Wanalaani tofauti hii katika jinsi wanavyotendewa na wanatoa wito kwa Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Wakimbizi (UNHCR) kuingilia kati ili kuhakikisha kuwa kuna usawa katika upatikanaji wa misaada ya kibinadamu.

Ugawaji unaoonekana kutokuwa wa haki

Wakimbizi wa Burundi wanasema kuwa vijana wao hawapati msaada sawa na wenzao wa Kikongo, hasa kuhusiana na vifaa vya shule. Wanahoji kuwa mahitaji ya msingi hayapaswi kutathminiwa kwa kuzingatia utaifa, hasa wakati wanafunzi wanaposhiriki madawati yaleyale na kufuata mtaala uleule wa masomo.

“Wakati kuna uhaba wa vifaa vya shule, hilo ni tatizo linalowaathiri wote! Hebu fikiria kutoa madaftari kwa watoto wawili wa Kikongo huku ukimwacha mtoto wa Burundi, licha ya kwamba wanakaa kwenye dawati moja. Hii ni dhuluma inayofanywa na mashirika ya Umoja wa Mataifa,” analalamika mkimbizi mmoja wa Burundi.

Familia zilizoathirika zinataka mahitaji ya wanafunzi wa Burundi yazingatiwe wakati wa ugawaji wa misaada, na kwamba vigezo vya uteuzi vitumike kwa njia ya haki. Wakimbizi wa Burundi waliosalia ni chini ya 10,000

Hali hii inajitokeza wakati kambi zilizokuwa zikiwahifadhi wakimbizi wa Burundi nchini Tanzania zikifungwa katika kipindi cha mwaka 2026. Maelfu ya watu walilazimika kurejea Burundi, huku wengine wakitafuta hifadhi katika nchi jirani, zikiwemo Kenya, Uganda, Rwanda, na Zambia.

Inakadiriwa kuwa kwa sasa kuna wakimbizi wa Burundi chini ya 10,000 waliosalia Nyarugusu, idadi ambayo imepungua kutoka zaidi ya 50,000 mwanzoni mwa mwaka. Baadhi wamebaki kutokana na hofu kuhusu usalama wao au hali zao za kiafya.

Familia za Burundi zilizobaki zinaishi katika mahema katika sehemu ya kambi ambayo kimsingi inakaliwa na wakimbizi kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kulingana na taarifa zilizokusanywa, eneo hili ni makazi ya zaidi ya wakimbizi 60,000 kutoka Kongo.

Kwa upande wa Warundi, kuishi pamoja huku kunapaswa, kimsingi, kusababisha mahitaji yao kuzingatiwa—hasa kwa kuwa watoto wao wanasoma katika shule zilezile na watoto kutoka jamii ya Wakongo.

UNICEF inarejelea tathmini ya mahitaji iliyofanyika awali

Kulingana na maelezo yaliyotolewa na wakimbizi, maafisa wa UNICEF wamesema kuwa tathmini ya mahitaji ilifanyika kabla ya familia za Burundi kuwasili katika sehemu hii ya kambi. Hivyo, walengwa walitambuliwa kwa kutumia data zilizokuwepo awali.

Familia hizo zinapinga hoja hiyo, zikisisitiza kuwa orodha hizo zilipaswa kusasishwa baada ya wao kuwasili.

“Walipaswa kusubiri au kusasisha data hizo badala ya kuonyesha ubaguzi wa namna hii. Wanafanya mambo kama Watanzania, ambao wanatuandama kila mara,” alisema mkimbizi mwingine wa Burundi.

Wale walioathirika wanaamini kuwa kutosasisha data hizo kunaweza kusababisha watu walio katika mazingira magumu—na ambao kwa kweli wanahitaji vifaa vya shule na bidhaa za usafi—kuachwa nyuma.

Wito wa kuingilia kati kwa UNHCR

Kutokana na hali hii, wakimbizi wa Burundi wanaitaka Ofisi ya Kamishna Mkuu wa Umoja wa Mataifa anayeshughulikia Wakimbizi (UNHCR) kuingilia kati kwa kushirikiana na mashirika husika. Wanatoa wito wa kufanyika kwa tathmini ya mara kwa mara ya mahitaji ya jamii zote zilizopo kambini, na kwamba msaada utolewe kulingana na mahitaji halisi ya walengwa.

Wana hofu kuwa ukosefu wa msaada utaongeza mateso kwa familia ambazo tayari ziko katika mazingira magumu kutokana na kulazimika kuhama makazi yao na kutokuwa na uhakika kuhusu mustakabali wao. Kwa mtazamo wao, ukweli kwamba wanatumia madarasa yaleyale unapaswa kuwa sababu ya kutosha kuzingatia mahitaji ya elimu kwa usawa, bila kujali asili ya wanafunzi hao.

SOS Médias Burundi haikuweza kuthibitisha kwa njia huru vigezo vilivyotumika katika ugawaji huu, wala haikuweza kupata majibu rasmi kutoka UNICEF au UNHCR kuhusiana na madai yaliyotolewa na wakimbizi wa Burundi.

Picha yetu: Mtoto kutoka familia ya wakimbizi wa Kikongo akiwa ameshikilia vifaa alivyopokea wakati wa ugawaji wa mahitaji ya shule na bidhaa za usafi katika kambi ya Nyarugusu, kaskazini-magharibi mwa Tanzania. Wakimbizi wa Burundi wanaoishi katika kambi hiyo hiyo wamelalamikia kitendo cha watoto wao kutojumuishwa katika msaada huo. (DR/SOS Médias Burundi)