Burundi: Ndayishimiye awataka wanahabari waliozuiliwa kuomba rasmi msamaha

SOS Médias Burundi

Bujumbura, Desemba 2, 2025 – Waandishi wa habari wanasalia gerezani kwa sababu zinazoonekana kuwa hazieleweki, huku Rais wa Burundi Évariste Ndayishimiye akiwataka kuomba rasmi msamaha, na hivyo kuzidisha mjadala kuhusu uhuru wa vyombo vya habari na upatikanaji wa msamaha wa rais.

Wakati mwanahabari Sandra Muhoza akiarifiwa Jumatatu hii kuwa ataendelea kuzuiliwa, na mwanahabari Kenny Claude Nduwimana ameendelea kushikiliwa katika seli za Jeshi la Ujasusi la Taifa (SNR) tangu mwishoni mwa Oktoba, baada ya kuhamishwa kutoka gereza kuu la Bujumbura, linalojulikana kwa jina la Mpimba, Rais Évariste Ndayishimiye amewataka waombe rasmi msamaha.

“Wanajua jinsi inavyofanyika,” aliwaambia waandishi wa habari katika jiji la kibiashara la Bujumbura siku ya Jumatatu, akinukuu kesi ya mwanahabari Floriane Irangabiye, ambaye alisamehewa Agosti 14, 2024 na rais alipokuwa akitumikia kifungo cha miaka kumi jela tangu Januari 2023.

Kauli hii inarejelea mjadala kuhusu jinsi wanahabari wanavyotendewa nchini Burundi na kupata msamaha wa rais, huku pia ikiangazia masaibu ya wale wanaosalia gerezani huku kukiwa na shinikizo dhidi ya uhuru wa vyombo vya habari.

Mkuu wa nchi alionyesha kuwa hakuwa na taarifa kamili kuhusu kesi ya Sandra Muhoza. Alikamatwa Machi 2024, mwandishi huyo aliwekwa kizuizini mjini Bujumbura kabla ya kuhamishiwa katika gereza la Ngozi (kaskazini mwa Burundi), ambako anazuiliwa kwa sasa. Akiwa amehukumiwa mwezi Desemba 2024 hadi miezi 21 jela kwa ujumbe uliosambazwa katika kundi la WhatsApp, Sandra Muhoza—mwandishi wa habari wa chombo huru cha habari cha La Nova Burundi—amekuwa ishara ya shinikizo linalotolewa dhidi ya uhuru wa vyombo vya habari nchini humo.

Mashtaka dhidi yake—yanayodaiwa kuharibu “taswira ya Burundi” na “chuki ya kikabila”—yanaelezwa kuwa hayaeleweki na yamechochewa kisiasa na mawakili wake. Kuendelea kuzuiliwa kwake kulitangazwa Jumatatu hii baada ya kusikilizwa kwa kesi mnamo Novemba 19, uamuzi ambao mawakili wake wanaupinga kuwa “usio na haki” na “haramu”.

Uamuzi uliopingwa na upande wa utetezi

Rémy Nsabimana, mmoja wa mawakili wa Sandra Muhoza, alikosoa vikali uamuzi wa Mahakama ya Rufaa ya Ngozi. Kulingana naye, upande wa utetezi ulidhihirisha kuwa kukamatwa kwa mwandishi huyo na kuwekwa kizuizini hakukuwa na msingi wa kisheria. Anaamini uamuzi huu unadhoofisha utawala wa sheria na akatangaza kuwa timu ya utetezi sasa itaandaa kesi kwa ajili ya kusikilizwa katika Mahakama Kuu ya Ngozi.

Kuhusu kesi ya mwanahabari Kenny Claude Nduwimana, Rais Ndayishimiye alionyesha kuwa analifahamu suala hilo. “Alitenda makosa mengine au makosa mengine alipokuwa gerezani,” alisema, na kuwashauri wanahabari wote wawili kuomba msamaha rasmi.

Mwandishi wa habari wa tatu, Didier Ndihokubwayo, aliyekuwa na Radio Maria Burundi, alizuiliwa katika gereza la Mpimba tangu Desemba 2024 na kufunguliwa mashitaka, pamoja na mambo mengine, kwa “kumiliki silaha kinyume cha sheria,” hivi karibuni alihukumiwa kifungo cha miaka mitatu jela. Kesi yake haikutajwa wakati wa kikao cha Jumatatu mjini Bujumbura.